Chiều 28/11/2025, tại Hội trường A001 – Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cơ sở tại TP. Hồ Chí Minh, Khoa Kỹ thuật Điện tử 2 đã tổ chức Hội thảo với chủ đề “Simulation software for IC Design”, thu hút sự tham dự của toàn thể giảng viên và đông đảo sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử của hai khoa Kỹ thuật điện tử 1&2 cùng nhiều sinh viên các ngành khác của Học viện.
Khách mời của Hội thảo là GS. Nguyễn Tấn Đủ (Kiyoshi Mori) – Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Công nghệ của Innovative Solutions (INOSO), chuyên gia có hơn 40 năm kinh nghiệm trong ngành bán dẫn, từng làm việc tại Texas Instruments (Nhật, Mỹ), Sony USA, SEMATECH, A*STAR Singapore, với 31 bằng sáng chế trong lĩnh vực vi mạch và công nghệ chế tạo bán dẫn.
GS. Kiyoshi Mori trình bày tại buổi hội thảo.Tại buổi hội thảo, GS. Kiyoshi Mori đã giới thiệu về nội dung “Introduction to Microchip Technologies and How to Develop the Workforce for a Fab”, giúp sinh viên có cái nhìn hệ thống về cấu trúc, nguyên lý hoạt động và quy trình chế tạo một vi mạch hiện đại.
Từ những khái niệm cơ bản về vật liệu bán dẫn silicon, cấu trúc diode, transistor lưỡng cực, transistor MOS cho đến các bước chính trong dây chuyền công nghệ (process flow, các loại thiết bị, tích hợp quy trình), báo cáo nhấn mạnh vai trò trung tâm của transistor MOS nhờ ưu điểm kích thước nhỏ, tiêu thụ công suất thấp và khả năng tích hợp mật độ cao trong các mạch ULSI.
Thông qua các ví dụ trực quan về sự thu nhỏ kích thước transistor, tế bào SRAM qua các thế hệ công nghệ, cùng với việc diễn giải quy luật Moore và các node công nghệ từ 14 nm, 10 nm, 7 nm đến 3 nm, diễn giả giúp người nghe hiểu rõ hơn ý nghĩa thực tế của “node công nghệ” ngày nay – không còn chỉ là một con số chiều dài tính bằng nanomet, mà là tập hợp các cải tiến về mật độ transistor, hiệu năng, tiêu thụ năng lượng và quy mô tích hợp.
Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại Hội thảo là bức tranh nhu cầu nhân lực bán dẫn toàn cầu và vị trí, cơ hội của Việt Nam trong chuỗi giá trị này, GS. Kiyoshi Mori dẫn lại các phân tích về dự báo nhu cầu tuyển dụng thêm hàng triệu kỹ sư bán dẫn trên thế giới trong vài năm tới; đồng thời nhấn mạnh chiến lược quốc gia của Việt Nam, trong đó mục tiêu đến năm 2030 là đào tạo khoảng 50.000 kỹ sư, nhân lực trình độ đại học trở lên cho toàn chuỗi thiết kế – chế tạo – đóng gói – kiểm tra vi mạch.
Theo diễn giả, để nắm bắt cơ hội này, sinh viên các ngành điện – điện tử – viễn thông cần trang bị nền tảng vững chắc về: Lý thuyết mạch điện – điện tử, vật lý bán dẫn; Công nghệ chế tạo vi mạch (process technologies); Kỹ năng mô phỏng, thiết kế (circuit & device simulation); Khả năng làm việc trong môi trường phòng thí nghiệm (lab) và fab thực tế.
Đúng với chủ đề của Hội thảo, phần trọng tâm của buổi báo cáo tập trung vào vai trò của phần mềm mô phỏng (simulation software) trong đào tạo và nghiên cứu thiết kế vi mạch (IC Design). GS. Kiyoshi Mori nhấn mạnh phương châm: “SEMICONDUCTOR ENGINEERING = CHEMISTRY + PHYSICS + MATERIAL + ELECTRICAL. There is a much quicker way to learn: Experiment with SIMULATION”
Theo đó, thay vì chỉ học lý thuyết khô khan hoặc phải chờ đợi cơ hội tiếp cận các dây chuyền công nghệ đắt tiền, sinh viên hoàn toàn có thể “thí nghiệm ảo” với các công cụ mô phỏng là TCAD mô phỏng công nghệ và linh kiện: Synopsys Sentaurus, Silvaco Atlas – hai bộ công cụ hàng đầu đang được các hãng vi mạch và trường đại học trên thế giới sử dụng và Công cụ mô phỏng mạch: phục vụ thiết kế, kiểm tra, tối ưu hóa các khối mạch số, tương tự trước khi đưa sang bước layout và chế tạo.
Một điểm nhấn khác là mô hình “Virtual Lab – Phòng thí nghiệm ảo”, cho phép sinh viên thực hiện các bài thực hành mô phỏng quy trình công nghệ, cấu trúc linh kiện, đặc tuyến mạch… trên môi trường số, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa bài giảng và thực tế sản xuất, đồng thời phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất hiện nay của nhiều trường đại học.
Trong phần thảo luận, sinh viên Khoa Kỹ thuật Điện tử 2 đặt nhiều câu hỏi liên quan đến lộ trình trở thành kỹ sư bán dẫn (IC design, process, test…), những môn học, kỹ năng cần ưu tiên khi còn ngồi trên ghế nhà trường, cơ hội thực tập, tham gia các dự án hoặc phòng lab về thiết kế và mô phỏng vi mạch, kinh nghiệm làm việc tại các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới.
Với kinh nghiệm dày dặn ở các vị trí từ kỹ sư đến quản lý tại Texas Instruments, Sony, SEMATECH và A*STAR, GS. Kiyoshi Mori đã chia sẻ nhiều câu chuyện thực tế, những bài học “hậu trường” về văn hóa làm việc, kỷ luật nghiên cứu, tư duy giải quyết vấn đề trong môi trường công nghệ cao, qua đó truyền cảm hứng và động lực cho sinh viên theo đuổi con đường bán dẫn dài hạn.
Phát biểu tổng kết Hội thảo, đại diện lãnh đạo Khoa Kỹ thuật Điện tử 2 khẳng định, buổi Hội thảo “Simulation software for IC Design” không chỉ mang đến cho giảng viên, sinh viên những kiến thức cập nhật về công nghệ vi mạch và xu hướng nhân lực bán dẫn toàn cầu, mà còn mở ra hướng đi cụ thể trong việc tăng cường tích hợp học phần, thực hành về thiết kế và mô phỏng vi mạch trong chương trình đào tạo, từng bước xây dựng, phát triển phòng thí nghiệm ảo (Virtual Lab) gắn với các công cụ mô phỏng chuẩn công nghiệp đồng thời thúc đẩy kết nối giữa Học viện và doanh nghiệp/đối tác quốc tế trong lĩnh vực bán dẫn nhằm tạo thêm cơ hội học tập, thực tập và việc làm cho sinh viên.
Buổi Hội thảo khép lại trong không khí hào hứng, nhiều sinh viên bày tỏ mong muốn Học viện tiếp tục tổ chức thêm các hoạt động chuyên môn sâu về bán dẫn, IC Design, cũng như các khóa học, seminar về mô phỏng và thiết kế vi mạch, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa nguồn nhân lực Học viện tham gia mạnh mẽ vào ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam trong giai đoạn mới.
Một số hình ảnh buổi Hội thảo:
